Burza mózgów w praktyce
#Skillshunting,  Kreatywność w biznesie,  W terenie

Burza mózgów – jak efektywnie prowadzić brainstorming

Burza mózgów to jedna z najpopularniejszych metod generacji pomysłów i rozwiązań wykorzystywana w wielu firmach na całym świecie. Jak efektywnie przeprowadzić burzę mózgów i sprawić, aby każdy zaangażował się w kreację rozwiązań? Przeczytaj artykuł i w pełni wykorzystaj techniki brainstormingu.

W tym artykule znajdziesz odpowiedzi na pytania:

  1. Czym jest burza mózgów?
  2. Na czym polega burza mózgów?
  3. Jakie są zasady burzy mózgów?
  4. Jakie są etapy burzy mózgów?
  5. Jak przygotować się do burzy mózgów?
  6. Jakie są techniki burzy mózgów?

Czym jest burza mózgów?

Zastanawiasz się czym jest burza mózgów (ang. brainstorming) i jak ją wykorzystać? Jest to proces polegający na generowaniu pomysłów dotyczących konkretnego problemu przez zgromadzoną grupę osób. Celem brainstormingu nie jest rozwiązanie problemu, lecz generowanie maksymalnej liczby możliwych sposobów rozwiązań. Dopiero po zakończeniu tego etapu można wyselekcjonować najlepszy pomysł z możliwych. 

Na czym polega burza mózgów?

W centrum procesu burzy mózgów stoją ludzie. Każdy z nich ma inną perspektywę, sposób patrzenia na świat, posiada inne doświadczenia oraz opinie. Zrozumienie dynamiki generowania pomysłów w grupie jest kluczowe do zwiększenia efektywności całego procesu. Fundamentem jest przygotowanie środowiska sprzyjającego burzy mózgów, które umożliwi swobodne wyrażanie opinii, bez traktowania różnorodności perspektyw jako konflikt. Kluczem do tego jest przygotowanie przestrzeni, która zachęca do mnogości pomysłów i maksymalizacji perspektyw. Należy pamiętać że każda z osób będących na sesji brainstormingu jest sobie równa i tytuł, stanowisko czy pozycja w hierarchii nie ma podczas burzy mózgów żadnego znaczenia.

Zapamiętaj! 3 podstawowe zasady burzy mózgów

1. Wymyślanie rozwiązań jest procesem i potrzebuje czasu na rozwój.

2. Celem burzy mózgów jest kreacja możliwości, a nie gotowych rozwiązań.

3. Dynamika zebranej grupy odgrywa ogromną rolę w efektywności sesji.

burza mózgów - 3 podstawowe zasady

Jak przygotować się do burzy mózgów?

Jak w przypadku każdego innego procesu istotne jest odpowiednie przygotowanie się. Jeżeli myślisz, że burza mózgów polega jedynie na kreowaniu pomysłów na bieżącą, razem z tokiem spotkania, to niestety jeszcze trochę przed Tobą 😉 Do sesji brainstormingowej warto przygotować się, tak samo jak do normalnego spotkania. W tym przypadku należy wziąć pod uwagę trzy odrębne etapy, które wymagają od nas uwagi:

Etap pre-session – co zrobić przed spotkaniem

Celem pierwszego etapu jest przygotowanie członków grupy do samego spotkania. Przed sesją przedstaw im problem jakiemu będą musieli stawić czoła. Warto przekazać im czego od nich oczekujesz i jak będzie wyglądało spotkanie. Zapoznaj każdego członka zespołu z najważniejszymi informacji, tak aby wszyscy byli na bieżąco z danym zagadnieniem i mieli dostęp do najświeższych danych.

Etap mid-session – jak przygotować się do sesji burzy mózgów

Przede wszystkim zapamiętaj, że każda sesja brainstormingowa wygląda inaczej, pomimo części wspólnych. Ze względu na dużą swobodę w kreacji pomysłów za każdym razem przybierze ona inny tor. Etap mid-session odpowiada za przygotowanie siebie do nieprzewidzianych, naturalnych zdarzeń jakie mogą mieć miejsce podczas procesu generowania pomysłów. Jeżeli w przeszłości prowadziłeś burze mózgów, weź pod uwagę poprzednie sesje i zastanów się, co mogłeś rozwiązać lepiej. Na tym etapie możesz zaplanować jak będą wyglądać Twoje działania w przypadku konfliktów, przeszkód, przerw i innych niezaplanowanych zdarzeń.

Etap post-session – co zrobić po spotkaniu

Zaplanuj o której i w jaki sposób naturalnie zakończyć spotkanie, na którym odbędzie się burza mózgów. Etap post-session polega na przygotowaniu zespołu do kolejnej burzy mózgów, która ma nastąpić w organizacji. Jest to także czas na zapoznanie zespołu z działaniami, które należy podjąć w następnej kolejności. Odpowiednio wcześniej zaplanuj co chcesz przekazać grupie, tak aby najważniejsze informacje nie zginęły w chaosie, który może zapanować po zakończonej sesji.

12 zasad jak przygotować się do burzy mózgów

Należy pamiętać, że każda burza mózgów może diametralnie się od siebie różnić. Jednak niektóre sytuacje dość często się powtarzają i warto się na nie przygotować. Poniżej zamieszczamy 12 zasad jak odpowiednio przygotować się do burzy mózgów. Wskazówki zawierają powyższe 3 etapy brainstormingu.

1. Wybierz od 5 do 7 uczestników

Zwróć uwagę na liczbę uczestników burzy mózgów. Grupa nie powinna być zbyt mała – im więcej uczestników tym więcej generowanych pomysłów. Nie można jednak przesadzić. Zbyt duża liczba osób stwarza większą okazję do krytyki pomysłów i niechęci wypowiadania się w tłumie. Optymalną liczbą uczestników jest od 5 do 7, gdzie każdy ma możliwość  wypowiedzieć się w komfortowy oraz wolny od krytyki sposób.

2. Zwróć uwagę na różnorodność uczestników

Celem brainstormingu jest wypełnienie przestrzeni osobami, które patrzą na dany problem z wielu, odmiennych perspektyw. Dzięki temu wzbogacają naszą listę przykładowych pomysłów o zupełnie nowe podejście. Warto zaprosić do uczestniczenia osoby z różnych działów, a nawet spoza organizacji. Im więcej nowych perspektyw tym lepiej! Jeżeli wybierzesz osoby, które myślą podobnie, niestety burza mózgów może skończyć się generacją mało nowatorskich pomysłów.

3. Wyślij zaproszenie kilka dni wcześniej i daj możliwość wyboru

Warto, aby uczestnicy burzy mózgów mieli okazję zapoznać się z kluczowym problemem minimum kilka dni wcześniej oraz możliwość samodzielnego podjęcia decyzji. Naturalnie staną się bardziej zaangażowani w proces, ponieważ będzie to ich świadomy wybór. Wcześniejsze zapoznanie się z tematem pozwoli na dogłębne przemyślenie zagadnienia oraz przygotowanie jakościowych pomysłów. Dzięki temu podczas spotkania będą w stanie bardziej efektywnie myśleć.

4. Określ z góry jak długo potrwa burza mózgów

Warto mieć świadomość, że każdy uczestnik odrywa się od wiru codzienności, swoich problemów i zadań, aby zagościć na sesji brainstormingu. Ugość go w odpowiedni sposób i podczas wysyłania zaproszenia określ jak długo będzie trwać spotkanie. Dzięki temu uczestnicy koncentrują się na przedstawianiu pomysłów i od samego początku będą wiedzieć jak zorganizować swój dzień. Burza mózgów powinna trwać od 1.5h do 2h. Dzięki temu wszyscy będą mogli poświęcić 100% swojej uwagi spotkaniu.

5. Zadania Input vs output

Im dłużej rozmawiamy o problemie i zaznajamiamy się z nim, tym bardziej zgłębiamy jego świat i generujemy coraz lepsze pomysły. Gdy rozpoczynasz sesję brainstormingu warto początkowo zaznajomić bliżej grupę z tematem stosując ćwiczenie typu input, koncentrując się na branży czy publice. Zapytaj co myślą o problemie kiedy starają się znaleźć odpowiednie rozwiązanie. Umiejętnie zaangażuj uczestników wprowadzając temat. Warto przedstawić grupę docelową, przez pryzmat której powinniśmy patrzeć generując pomysły, zadając odpowiednie pytania, które pobudzą kreatywne myślenie. Dopiero później zadaj pytania dotyczące sposobów rozwiązania problemu.

6. Rutyna wrogiem burzy mózgów

Wyzwaniem jest pobudzenie kreatywnego myślenia oraz generowanie nowych alternatywnych pomysłów. Uczestnicy powinni być skoncentrowani, pełni pozytywnej energii i bez obaw wskazywać nowe pomysły. Aby dodatkowo podwyższyć poziom emocji (nawet o 400%) warto dodać element niespodzianki. W tym celu możesz zapewnić smakołyki, przygotować odpowiednią dekorację sali, narzędzia, które wykorzystuje grupa docelowa lub nawet ubrać się jak ona. To pomoże uczestnikom zapomnieć o rutynie i zanurzyć się w nowy świat.

7. Burza mózgów to także dobra zabawa

Pamiętaj, że osoby biorące udział w burzy mózgów jeszcze kilka minut przed spotkaniem rozwiązywali swoje problemy oraz kończyli własne zadania. Pisałyśmy już o tzw. switchtaskingu, który wiąże się ze zmianą tematu przewodniego naszych myśli i który należy pokonać na samym początku. Jaki jest na to sposób? Zacznij od ćwiczenia, które pomoże im oczyścić umysł i przejść do nowego zadania. Mogą to być ćwiczenia słowne takie jak improwizacja typu “tak i” (ang. yes and), ćwiczenie plastyczne robione ręcznie, czy słowne “i więc ale” (ang. and so but). Rozpoczęcie sesji od dobrej zabawy obniża napięcie, dzięki czemu uczestnicy powinni być bardziej skorzy do generowania wyjątkowo kreatywnych pomysłów.

8. Wyeliminuj krytykę – nie ma złych pomysłów

Pamiętaj że czas na ocenianie pomysłów i wybór najlepszego z nich nadejdzie później. Podczas generowania wielu pomysłów należy zapomnieć o krytyce, która w pewnych sytuacjach wydaje się naturalna. Jednak nie należy zapominać, że zwykle jeden pomysł (który z pozoru może wydawać się nierealny bądź oczywisty) może być początkiem kolejnych. Nigdy nie wiemy, który pomysł będzie zarodkiem dla wybranego rozwiązania. Jest to powód, dla którego każdy pomysł powinien zostać wypowiedziany na głos.

Pamiętaj że burza mózgów ma za zadanie wygenerować możliwe opcje rozwiązań, jednak nie samo rozwiązanie. Eliminacja krytyki sprawia że uczestnicy będą z większą chęcią dzielić się bardziej śmiałymi pomysłami, które może nie przyszłyby im do głowy w życiu codziennym. Należy także pamiętać, że każdy z nas ma w swojej głowie wewnętrznego krytyka, który powstrzymuje go od wypowiedzenia na głos pomysłów. Nie pozwól na to! Już na początku sesji zapewnij, że każdy pomysł jest warty uwagi.

9. Dokumentacja pomysłów

Jednym sposobem jest wybór osoby odpowiedzialnej za spisywanie wszystkich pomysłów. Jej zadaniem byłoby wówczas wysłuchanie i spisanie wszystkich pomysłów, które padają podczas sesji. Można jednak wykorzystać sytuację w inny sposób i każdemu z uczestników przygotować odpowiednie narzędzia do dokumentowania swoich pomysłów w chwili dzielenia się nimi z resztą teamu. To dodatkowo pomoże zwiększyć zaangażowanie uczestników, a Tobie pozostanie jedynie zebrać wszystkie kreatywne dokumenty.

10. Zwróć uwagę na efektywność podczas burzy mózgów

Większość sesji brainstormingowych charakteryzuje się wysokim poziomem energii na początku spotkania, a następnie jej spadkiem. Gdy poziom zaangażowania zaczyna spadać, a uczestnicy ukradkiem włączają social media czy przeglądają maile, nadchodzi kryzys. Im mniej ludzi się angażuje tym więcej zaczyna czuć się niekomfortowo. Nie dopuść do tego! Gdy czujesz, że atmosfera powoli zaczyna opadać reaguj i dodawaj nowe elementy do problemu bądź wskaż nowy problem do rozwiązania. Wskazanie kolejnego problemu ponownie uaktywnia kreatywne myślenie, podtrzymuje odpowiedni poziom energii oraz wprowadza nową perspektywę.

11. Pamiętaj, że najlepsze pomysły przychodzą z czasem

Kreatywne myślenie nie pojawia się na zawołanie. Czasem potrzeba kilku dodatkowych dni, a pomysł sam przyjdzie do głowy. Może się więc tak zdarzyć, że pojawi się już po zakończeniu burzy mózgów. To może oznaczać tylko jedno – pomysł, który może okazać się bardziej przemyślany niż pozostałe i najzwyczajniej w świecie “lepszy”, z uwagi na to, że członek sesji mógł spędzić więcej czasu nad przyjrzeniem się wielu wersjom. Wyraźnie przekaż uczestnikom informację o dostarczaniu pomysłów jeszcze po sesji brainstormingu i w jaki sposób mogą to zrobić. Przykładowo zapewnij ich, że w każdej chwili mogą wysłać Ci maila, w którym przedstawią swoje rozwiązanie.

12. Doceniaj uczestników burzy mózgów

Pamiętaj, że proces brainstormingu w centrum uwagi stawia ludzi, którzy wspólnie generują możliwe rozwiązania problemu. Ich czas mógłby być spożytkowany w każdy możliwy sposób, jednak oni zdecydowali się uczestniczyć w sesji. Podziękuj im za to i okaż wdzięczność. Czasami kilka prostych słów może zbudować kogoś na tygodnie, pozytywnie nastawić oraz dodać nowej energii na kolejne burze mózgów. Jeżeli zauważyłeś, że jeden z uczestników mniej chętnie wypowiadał się z całego zespołu, zachęć go do przesłania propozycji rozwiązań w inny sposób, chociażby mailowo. Może ta osoba po prostu potrzebuje Twojego dodatkowego, subtelnego dopingu, a ma wyjątkowo ciekawe spostrzeżenia. Nigdy nie rezygnuj z zachęcania innych 🙂

Burza mózgów – 5 praktycznych technik

Chcesz, aby przeprowadzona przez Ciebie burza mózgów była maksymalnie efektywna? Zastosuj pięć technik generacji pomysłów, które rozkręcą każdą sesję opartą na burzy mózgów!

burza mózgów - 5 technik

1. Rozpocznij sesję od zadania typu input

Zależnie od tematu spotkania przygotuj zadanie, które pozwoli uczestnikom zagłębić się w dany problem i zaangażować w poszukiwanie możliwych rozwiązań. Przykładowo może to być próba zdefiniowania specyficznych cech grupy odbiorców, których dotyczy dany problem. Niech każdy wymieni pierwsze skojarzenie z użytkownikami danego produktu, czy usługi. W ten sposób cały zespół poznaje grupę docelową lepiej i może wypracować konkretne, dopasowane do ich potrzeb rozwiązania.

2. Zgromadź pomysły z poprzedniego kroku i stwórz mapę myśli

Wykorzystaj do tego tablice lub dużą kartkę papieru. Na środku napisz temat przewodni spotkania, zagadnienie wokół, którego obraca się burza mózgów. Dookoła zanotuj wszystkie skojarzenia, które przychodzą na myśl i połącz je z głównym tematem. Nie ograniczaj się! Pamiętaj, że od dopisanych skojarzeń także mogą odchodzić kolejne, tak aż razem z zespołem zbudujecie rozwiniętą mapę myśli. Nie ograniczaj się do rzeczowników. Za pomocą przymiotników lepiej opiszesz dane słowo. Czasowniki zaś nadadzą dynamizmu i realności danej rzeczy. Każde z wypisanych słów jest potencjalnym źródłem pomysłów.

Spróbuj też odnaleźć przedmiot wspólny pomiędzy dwoma potencjalnie niezwiązanymi ze sobą skojarzeniami. Za pomocą mapy myśli sprawisz, że Twój zespół spojrzy na problem z różnorodnych perspektyw i nie będzie ograniczać się podczas generowania możliwych rozwiązań.

3. Zmieniaj punkt widzenia

Wykorzystaj zbudowaną już mapę myśli i nieustannie poszukuj różnorodnych perspektyw, z których można analizować dany problem. Ograniczanie się do jednego punktu widzenia jest bardzo szkodliwe i blokuje kreację możliwych rozwiązań. Dobrą praktyką jest zmienianie perspektywy co jakiś czas, szczególnie w momencie, w którym grupie zaczyna brakować pomysłów na kolejne rozwiązania.

Zmiana punktu widzenia sprawia, że do burzy mózgów wprowadzany jest powiew świeżości, a zespół na nowo staje się pobudzony i kreatywny. Do tej pory zastanawiałeś się jak usprawnić działanie strony sklepu internetowego od strony właściciela sklepu? Czas postawić się po stronie klienta! Zależnie od zagadnienia, nad którym pracujesz możesz podejść do zmiany perspektywy w bardziej kreatywny sposób i np. zastanowić się jak proces produkcji wygląda z punktu widzenia samych produktów 😉

4. Podziel uczestników burzy mózgów na mniejsze grupy

Wśród członków Twojego zespołu znajdują się ludzie, którzy nie udzielają się podczas burzy mózgów? Oznacza to, że nie wykorzystujesz potencjału tych ćwiczeń w stu procentach. Powodów niskiej aktywności niektórych osób jest kilka. Być może są po prostu nieśmiali, bądź introwertyczni i mają barierę, która nie pozwala im swobodnie wypowiadać na głos swoich pomysłów. Istnieje też możliwość, że pomiędzy kilkoma członkami zespołu istnieje nierozwiązany dotąd konflikt. Taka osoba może być także zajęta czymś innym, przez co nie wykazuje zainteresowania danym problemem.

Niezależnie od tego jaki jest powód niskiego zaangażowania konkretnych jednostek, Twoim priorytetem powinno stać się przekonanie ich do otwartości, tak aby w pełni wykorzystać ich możliwości i umiejętności. Aby tego dokonać dobrym pomysłem jest podzielenie całego zespołu na mniejsze grupy i przydzielenie im mniejszych zadań, które mają znaczenie dla całego projektu. W mniejszych grupach ludzie mają większą tendencję do angażowania się w problem. Redukujesz też ryzyko, że nieśmiałe jednostki zostaną przyćmione przez osoby, które skupiają na sobie całą uwagę i nie dają innym dojść do głosu.

5. Twórz realne scenariusze wokół problemu

Za pomocą historyjek i opowiadań nie tylko pobudzisz kreatywność członków grupy projektowej, ale także urealnisz dany problem i sprawisz, że wszyscy spojrzą na niego z nowej perspektywy. Każda historia potrzebuje przede wszystkim fabuły oraz głównego bohatera. Rolę postaci może odegrać grupa docelowa, bądź jej przedstawiciel. Fabuła za to dzieli się na trzy główne elementy: rozpoczęcie, konflikt oraz rozwiązanie. Jednym z ćwiczeń pobudzających kreatywność podczas burzy mózgów może być właśnie kreacja opowiadań, które nawiązują swoją fabułą i bohaterami do treści problemu, nad którym pracujesz.

Historyjki te powinny być relatywnie proste, jednak dodanie niektórych szczegółów może otworzyć zespół na nowe rozwiązania. Podczas tworzenia scenariuszy warto brać pod uwagę wypisane wcześniej na mapie myśli skojarzenia. W ten sposób istnieje szansa na wykreowanie historii, która odpowiada jednocześnie na pytanie “jak to zrobić?”. Kreatywne ćwiczenie zamienia się wtedy w sposób na wypracowanie konkretnych rozwiązań.

Stosuj się do powyższych zasad i korzystaj z najpopularniejszych brainstormingowych technik, a kolejna przeprowadzone przez Ciebie burza mózgów będzie ogromnym sukcesem.  Życzymy udanego generowania pomysłów!

Jeżeli macie ochotę dowiedzieć się więcej na temat burzy mózgów i technik związanych z generacją pomysłów podczas pracy w grupie polecamy kurs na ten temat na Linkedin Learning!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *